Kinderen en jeugdigen

Kinder- en jeugdtherapie

Kinder- en jeugdtherapie is een vorm van hulp voor kinderen en jeugdigen tot achttien jaar met emotionele, sociale, gedrags- en/of leerproblemen. Soms ervaren kinderen de problemen zelf niet als zodanig maar lijdt de sociale omgeving onder hun gedrag. De kinder- en jeugdtherapeut houdt rekening met het gegeven dat kinderen en jongeren in ontwikkeling zijn en in een gezin of in een andere opvoedingssituatie leven waar voor hen gezorgd wordt. Dat brengt een specifieke werkwijze met zich mee.

 

Inhoud
Probleemgebieden
Psychodiagnostisch onderzoek
Therapievormen
Dyslexie en dyscalculie


Probleemgebieden

Sociaalemotionele problemen
Aandacht missen, acceptatieproblemen, angst, concentratieproblemen, depressiviteit, duizeligheid, eenzaamheid, eetproblemen, faalangst, flauwvallen, gepest of geslagen worden, identiteitsprobleem, in zichzelf gekeerd zijn, laag zelfbeeld of laag lichaamsbeeld, levensbeschouwelijke en religieuze vragen, minderwaardigheid, mishandeld worden, onzekerheid, perfectionisme, piekeren, problemen met echtscheiding ouders, problemen met het eigen lichaam, psychosomatische problemen zoals buikpijn, hoofdpijn,  relationele problemen, rouwreactie, slaapproblemen, seksuele problemen, sociale angst, schoolangst, trauma’s, verlatingsangst.

Gedragsproblemen
Aanpassingsproblemen, ADHD, agressie, brutaal gedrag, druk gedrag, dwingend gedrag, impulsief gedrag, pesten, problemen in het contact met leeftijdgenoten, sub-assertiviteit, tekort aan sociale vaardigheden, teruggetrokken gedrag, spijbelen, verslavingsgedrag, zindelijkheidsproblemen.

Opvoedingsproblemen
Conflicten met de ouders over de huisregels, niet luisteren naar de ouders, problemen in het contact met de ouders.

Leerproblemen
Anderstalig zijn, dyscalculie, dyslexie, lees- en spellingsproblemen, ontwikkelingsachterstand in het leren, problematische werkhouding, problemen rondom laag- en hoogbegaafdheid, rekenproblemen.

 

Psychodiagnostisch onderzoek

  • Intelligentieonderzoek
  • Toestandsbeeldonderzoek
  • Persoonlijkheidsonderzoek
  • Neuropsychologisch onderzoek
  • Dyslexieonderzoek
  • Dyscalculieonderzoek
  • Screeningsonderzoek autisme
  • Screeningsonderzoek ADHD

 

Therapievormen

Psychologische behandelingen
Kinderen en jongeren worden begeleid en behandeld op een manier die past bij hun leeftijd en ontwikkeling en die zo goed mogelijk is afgestemd op hun problematiek. Er zijn verschillende vormen van hulpverlening. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen therapieën waar de ouders en het kind samen aan meewerken en therapieën die speciaal voor het kind zijn bedoeld.

Ouderbegeleiding
Kinderen kunnen hun directe omgeving flink ontregelen met hun gedrag en emotionele problemen. Er is altijd sprake van een wisselwerking tussen het kind dat problemen heeft en zijn omgeving. Hun problemen kunnen dan ook niet los worden gezien van de omgeving waarin kinderen leven en opgroeien. Het betrekken van de ouders bij de behandeling is dan ook de logische consequentie hiervan met als doel de moeilijk te hanteren opvoedingssituatie op te lossen of er zo optimaal mogelijk mee leren om te gaan. Hierbij worden concrete adviezen gegeven. Bij jongeren is het afhankelijk van de leeftijd en de aard van de problemen in welke mate ouderbegeleiding noodzakelijk is.

School- en thuisbegeleiding
Naast de ouderbegeleiding zijn soms andere vormen van begeleiding nodig zoals begeleiding op school of in de thuissituatie. De therapeut bekijkt met ouders en kind welke aanpak het meest zinvol is.

Individuele therapie
Deze vorm van therapie varieert met de leeftijd van het kind en zijn ontwikkelingsniveau. Bij iedere leeftijd passen andere communicatiemogelijkheden. Bij het jongere kind is het gemakkelijk aan te sluiten bij hun spel. Spel is de taal van het kind. In het spel krijgen kinderen de ruimte om hun emoties te uiten en af te reageren, om gevoelens te beleven en gebeurtenissen te verwerken. Vanaf de basisschoolleeftijd kan de kinder- en jeugdtherapeut werken met een combinatie van praten en spel om het kind en zijn problemen te begrijpen en de gewenste veranderingen te laten ontstaan. Het gesprek als middel om contact te maken met een kind wordt belangrijker naarmate het kind ouder is.

Vormen van individuele therapieën

  • Cliëntgerichte psychotherapie
  • Cognitieve gedragstherapie
  • EMDR
  • Sociale vaardigheidstraining
  • Speltherapie
  • Autismebegeleiding
  • ADHD-begeleiding
  • Muziektherapie

Gezinstherapie
Problemen van kinderen kunnen direct of indirect voortkomen uit de situatie waarin zij leven. Spanningen in het gezin kunnen van invloed zijn op het psychisch functioneren van het kind. Het omgekeerde kan echter ook waar zijn. Problemen van een kind hebben vaak invloed op het functioneren van de anderen in het gezin. Gezinstherapie worden voorgesteld wanneer meerdere personen in een gezin te maken hebben met problemen. Gezinstherapie is gericht op verandering van de relaties tussen de gezinsleden. Bijvoorbeeld tussen ouder en kind maar ook tussen de kinderen onderling. Er kan worden gezocht naar een andere wijze van communiceren met elkaar door middel van praten, opdrachten of oefeningen.

 

Dyslexie en Dyscalculie

Wat is dyslexie?

Dyslexie is een probleem met lezen en/of spelling. Het niveau van lezen en spellen ligt beneden het niveau dat gebruikelijk is voor de leeftijd. Leerlingen met dyslexie hebben vaker dan andere leerlingen een trager werktempo wat betreft lezen en/of spelling. Kinderen kunnen al vanaf jongere leeftijd moeite hebben met:

  • Het onderscheiden van verschillende letters
  • Juist kunnen toepassen van spellingsregels
  • Snel kunnen lezen van woorden en/of een tekst
  • Automatiseren

De lees en/of spellingprestaties van een leerling verbeteren niet na langdurige intensieve hulp: extra uitleg, ondersteuning of remedial teaching.

Wat is dyscalculie?

Dyscalculie

Dyscalculie is een probleem dat wordt gekenmerkt door hardnekkige problemen met leren en vlot en/of accuraat oproepen  en/of toepassen van reken-/wiskundekennis. De rekenprestaties zijn laag in vergelijking met leeftijdsgenoten. Kinderen kunnen al op jongere leeftijd moeite hebben met:

  • Cijfers kunnen onderscheiden
  • Benoemen van hoeveelheden
  • Regels adequaat toe kunnen passen bij optellen, aftrekken,
  • Vermenigvuldigen en delen
  • Moeite met tellen
  • Automatiseren

De rekenprestaties van een leerling verbetert niet na langdurige intensieve hulp: extra uitleg, ondersteuning of remedial teaching.

Onderzoek
De ouders komen samen met de leerling voor een intakegesprek. Na het gesprek start het dyslexie- of dyscalculieonderzoek. Na het onderzoek worden de onderzoeksgegevens uitgewerkt en een onderzoeksrapport opgesteld. Het uitslag- en adviesgesprek vindt ongeveer anderhalve week na het onderzoek plaats. Als er sprake is van dyslexie of dyscalculie dan krijgt de leerling een dyslexie- of dyscalculieverklaring. De ouders kunnen deze verklaring aan school overleggen zodat extra faciliteiten kunnen worden ingezet.

Behandeling
Als blijkt dat er bij een leerling sprake is van dyslexie of dyscalculie dan kan er een behandeling worden gestart. Er wordt bepaald op welk niveau het kind presteert en hoe groot de achterstand is. Hierna worden in sessies van 45 minuten samen met het kind aan verschillende doelen gewerkt om de achterstand te verkleinen. Het kind krijgt na elke sessie huiswerk mee om thuis te oefenen waarbij ook hulp van ouders nodig is. De behandeling is een traject waar enige tijd in gaat zitten en kan alleen slagen als het kind ook gemotiveerd is om beter te willen lezen, spellen of rekenen.

Duur behandeling
Bij een lichte, matige of ernstige mate van dyslexie of dyscalculie is bij wekelijkse sessies de behandelingsduur respectievelijk ongeveer drie, zes en twaalf maanden.